رادیوگرافی پانورکس؛ بهترین روش تصویربرداری تشخیصی دندان‌ها و فک

رادیوگرافی پانورکس یکی از مهم‌ترین روش‌های تصویربرداری در دندانپزشکی است که با یک تصویر کلی، اطلاعات بسیار گسترده‌ای از دندان‌ها، فک بالا، فک پایین و ساختارهای اطراف ارائه می‌دهد. رادیوگرافی پانورکس به دندانپزشک کمک می‌کند تا بدون نیاز به چندین عکس جداگانه، دیدی جامع از دهان و فک بیمار داشته باشد. در این مقاله، رادیوگرافی پانورکس را به صورت کامل و دقیق بررسی می‌کنیم تا همه نکات مهم آن برای شما روشن شود.

رادیوگرافی پانورکس چیست؟

رادیوگرافی پانورکس یک نوع تصویربرداری اشعه ایکس است که نمایی سراسری از کل دندان‌ها، استخوان‌های فک و مفصل‌های گیجگاهی‌ـ‌فکی را در یک تصویر نشان می‌دهد. این تصویر به شکل منحنی ثبت می‌شود و به همین دلیل تمام دندان‌ها و فک‌ها به صورت یکپارچه دیده می‌شوند.

دستگاه رادیوگرافی پانورکس یکی از مهمترین دستگاه‌های رادیولوژی و سونوگرافی می‌باشد که در مرکز سونوگرافی سروش موجود می‌باشد. وظیفه اصلی این دستگاه، تصویر برداری از دندان‌ها به حالت پانوراما ( حالتی که همه دندان‌ها را در یک ردیف نشان دهد.) می‌باشد.

این دستگاه تصاویر با کیفیتی را ارائه می‌دهد که در افزایش کیفیت درمان‌ها توسط دندانپزشکان بسیار موثر واقع شده است. زمان این تصویر برداری به دلیل کوتاه مدت بودن، بیماران زیادی را به خود جذب کرده است.

برای انجام رادیوگرافی پانورکس می‌توانید در مرکز سونوگرافی سروش زیر نظر دکتر محمدزاده نوبت بگیرید. این مرکز با تجهیزات پیشرفته رادیوگرافی و امکان رزرو، خدمات سریع و مطمئن به تمامی افراد ارائه می‌دهد.

۰۹۰۱۳۴۰۱۷۸۱

تصاویر پانورکس چه کاربردی دارد؟

رادیوگرافی پانورکس در تشخیص بسیاری از مشکلات دهان و دندان کاربرد دارد. این روش برای بررسی وضعیت کلی دندان‌ها، ارزیابی دندان‌های نهفته، بررسی رشد فک، مشاهده استخوان فک و حتی شناسایی برخی بیماری‌های پنهان بسیار مفید است. به دلیل پوشش وسیع تصویر، دندانپزشک می‌تواند برنامه‌ریزی دقیق‌تری برای درمان انجام دهد. از جمله مواردی که ستفاده می‌شود می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

• تشخیص محل اصلی درد دندان
• درگیری‌ها و مشکلات پری اپیکال
• ارزیابی دندان‌ها برای تکنیک ارتودنسی
• برای پیگیری نیاز جراحی مرتبط با دندان عقل
• در تشخیص و یا ارزیابی سرطان در دهان و ناحیه فک
• برای تشخیص دادن دندان عقل که در لثه‌ها نهفته شده است.
• بررسی و تشخیص بیماری‌های پیشرفته و پرخطر دهان و دندان مانند کروبوبیسم

تصاویر بدست آمده از رادیوگرافی پانورکس، در واقع دندان‌ها، استخوان فک و سایر استخوان‌ها و بافت‌های نرم کنار آن‌ها را نشان می‌دهد. دندانپزشکانی که برای معاینه دندان‌های عقل نهفته که دردی به همراه دارند، به تصاویری از دهان و دندان احتیاج داشته که تشخیص دهند آیا درد از همان ناحیه می‌باشد یا خیر؟ اگر نیست، پس مشکل می‌تواند از کدام ناحیه باشد؟ همه و همه اطلاعاتی است که تصاویر رادیوگرافی پانورکس در اختیار دندانپزشکان خواهد گذاشت. همچنین در تشخیص پوسیدگی‌های دندان و یا ریشه و همچنین اطلاعات تصویری تحلیل رفتن استخوان‌ها در فک نیز موثر است.

رادیوگرافی پانورکس چگونه انجام می‌شود؟

رادیوگرافی پانورکس با دستگاه مخصوصی انجام می‌شود که به دور سر بیمار می‌چرخد. بیمار در حالت ایستاده یا نشسته قرار می‌گیرد و چانه روی تکیه‌گاه دستگاه گذاشته می‌شود تا سر در موقعیت درست ثابت بماند.

در زمان تصویربرداری، دستگاه اشعه ایکس در یک مسیر نیم‌دایره حرکت می‌کند و طی چند ثانیه تصویر نهایی ثبت می‌شود. در این مدت بیمار باید کاملا بی‌حرکت بماند. کل فرآیند سریع است و نیازی به آمادگی پیچیده ندارد. نتیجه تصویربرداری به صورت دیجیتال یا چاپی در اختیار دندانپزشک قرار می‌گیرد. رادیولوژی و سونوگرافی سروش، به این دستگاه پر کاربرد مجهز بوده و مسئولین با بهترین کیفیت و سریع ترین زمان ممکن تصاویر را به شما تحویل خواهند داد.

چه زمانی به رادیوگرافی پانورکس نیاز داریم؟

رادیوگرافی پانورکس زمانی تجویز می‌شود که دندانپزشک به بررسی جامع دهان و فک نیاز داشته باشد. این تصویر در اولین معاینه یا قبل از درمان‌های مهم بسیار کاربردی است.

موارد استفاده شامل بررسی وضعیت کلی دندان‌ها، ارزیابی قبل از ارتودنسی، بررسی دندان‌های عقل، تشخیص مشکلات فک و برنامه‌ریزی برای جراحی‌های دهان است. همچنین در مواقعی که درد یا تورم بدون علت مشخص وجود دارد، پانورکس می‌تواند اطلاعات ارزشمندی ارائه دهد.

تفاوت رادیوگرافی پانورکس با رادیوگرافی پری اپیکال چیست؟

رادیوگرافی پانورکس تصویری کلی از تمام دندان‌ها و فک‌ها ارائه می‌دهد، در حالی که رادیوگرافی پری اپیکال فقط یک یا چند دندان خاص را با جزئیات زیاد نشان می‌دهد. هر کدام از این روش‌ها کاربرد خاص خود را دارند.

پانورکس برای بررسی عمومی و برنامه‌ریزی درمان مناسب است، اما پری اپیکال برای مشاهده دقیق ریشه دندان و بافت اطراف آن استفاده می‌شود. به همین دلیل در بسیاری از درمان‌ها، این دو روش مکمل یکدیگر هستند و بسته به نیاز بیمار انتخاب می‌شوند.

برای دریافت مشاوره لطفا فرم زیر را تکمیل نمایید.

آیا رادیوگرافی پانورکس برای همه بیماران مناسب است؟

رادیوگرافی پانورکس برای بیشتر بیماران قابل انجام است و محدودیت خاصی ندارد. این روش بی‌خطر است و زمان کوتاهی دارد، به همین دلیل اغلب بیماران بدون مشکل آن را انجام می‌دهند.

با این حال، در برخی شرایط خاص مانند بارداری یا ناتوانی در ثابت نگه داشتن سر، باید با احتیاط بیشتری انجام شود. در این موارد دندانپزشک با توجه به شرایط بیمار تصمیم‌گیری می‌کند یا روش جایگزین پیشنهاد می‌دهد.

بیشتر بخوانید: رادیوگرافی دندان

میزان اشعه در رادیوگرافی پانورکس چقدر است؟

میزان اشعه در رادیوگرافی پانورکس نسبت به بسیاری از روش‌های تصویربرداری پزشکی پایین است. این مقدار به گونه‌ای تنظیم شده که اطلاعات لازم را ارائه دهد و در عین حال حداقل اشعه به بدن وارد شود.

در دستگاه‌های جدید رادیولوژی دیجیتال، مقدار اشعه حتی کمتر از نمونه‌های قدیمی است. استفاده از محافظ سربی نیز باعث می‌شود بخش‌های حساس بدن در برابر اشعه محافظت شوند.

رادیوگرافی پانورکس چه بیماری‌هایی را نشان می‌دهد؟

رادیوگرافی پانورکس می‌تواند طیف وسیعی از مشکلات و بیماری‌ها را آشکار کند. این تصویر به دندانپزشک اجازه می‌دهد ناهنجاری‌هایی را که با معاینه معمولی دیده نمی‌شوند، تشخیص دهد. برخی از مواردی که در پانورکس قابل مشاهده هستند عبارتند از:

• دندان‌های نهفته و نیمه‌نهفته و موقعیت آن‌ها
• کیست‌ها و توده‌های استخوانی
• تحلیل استخوان فک
• مشکلات مفصل فک
• عفونت‌های گسترده دهان و فک

هر کدام از این موارد با بررسی دقیق تصویر قابل شناسایی و پیگیری هستند.

آیا رادیوگرافی پانورکس برای کودکان ضرر دارد؟

رادیوگرافی پانورکس برای کودکان نیز قابل انجام است، اما فقط در صورت نیاز واقعی تجویز می‌شود. مقدار اشعه در این روش کم است و با رعایت اصول ایمنی، خطر خاصی ایجاد نمی‌کند.

در کودکان، پانورکس برای بررسی رشد دندان‌ها، تشخیص دندان‌های اضافی یا غایب و ارزیابی وضعیت فک بسیار مفید است. استفاده از تجهیزات دیجیتال و محافظ‌های استاندارد، ایمنی کودک را افزایش می‌دهد.

آیا رادیوگرافی پانورکس درد دارد؟

رادیوگرافی پانورکس کاملا بدون درد است و هیچ‌گونه ناراحتی جسمی ایجاد نمی‌کند. بیمار فقط باید چند ثانیه در وضعیت مشخص بماند. هیچ وسیله‌ای وارد دهان نمی‌شود و نیازی به تزریق یا تماس مستقیم با دندان‌ها وجود ندارد. به همین دلیل این روش برای افرادی که از درد یا اقدامات دندانپزشکی نگران هستند، مناسب است.

قبل از انجام رادیوگرافی پانورکس چه نکاتی را باید رعایت کرد؟

قبل از انجام رادیوگرافی پانورکس، رعایت چند نکته ساده ضروری است. این موارد باعث می‌شوند تصویر نهایی واضح‌تر و دقیق‌تر باشد.

• برداشتن زیورآلات فلزی مانند گوشواره، گردنبند و گیره مو
• خارج کردن عینک و وسایل فلزی اطراف سر و گردن
• اطلاع دادن به اپراتور در صورت بارداری
• ثابت نگه داشتن سر و فک در زمان تصویربرداری

رعایت این نکات از ایجاد خطا در تصویر جلوگیری می‌کند.

رادیوگرافی پانورکس چه اطلاعاتی به دندانپزشک می‌دهد؟

پانورکس اطلاعات جامعی درباره وضعیت دندان‌ها، فک و ساختارهای اطراف در اختیار دندانپزشک قرار می‌دهد. این اطلاعات برای تصمیم‌گیری درمانی بسیار مهم هستند.

با استفاده از این تصویر، دندانپزشک می‌تواند تعداد دندان‌ها، وضعیت ریشه‌ها، سلامت استخوان فک و موقعیت دندان‌های عقل را بررسی کند. همچنین مشکلات پنهان که هنوز علامت ندارند، قابل شناسایی هستند.

بیشتر بخوانید: رادیولوژی قفسه سینه

آیا با پانورکس می‌توان پوسیدگی دندان را تشخیص داد؟

پانورکس برای مشاهده پوسیدگی‌های بزرگ و پیشرفته مناسب است، اما برای تشخیص پوسیدگی‌های کوچک و بین دندانی دقت کمتری دارد. این موضوع به دلیل نوع تصویر و بزرگنمایی آن است.

برای بررسی دقیق پوسیدگی‌های جزئی، رادیوگرافی‌های موضعی مانند بایت‌وینگ یا پری اپیکال استفاده می‌شوند. با این حال، پانورکس دید کلی خوبی از وضعیت عمومی دندان‌ها می‌دهد.

برای مشاهده لوکیشن سونوگرافی سروش از نقشه زیر استفاده نمایید.

دقت رادیوگرافی پانورکس چقدر است؟

دقت رادیوگرافی پانورکس برای بررسی کلی بسیار مناسب است، اما برای جزئیات بسیار ریز محدودیت دارد. این روش برای ارزیابی ساختارهای بزرگ و موقعیت دندان‌ها طراحی شده است. در مواردی که بررسی دقیق یک دندان یا ریشه لازم باشد، از روش‌های تکمیلی استفاده می‌شود. ترکیب پانورکس با سایر تصاویر، تشخیص را دقیق‌تر می‌کند.

تفاوت پانورکس دیجیتال و آنالوگ چیست؟

پانورکس دیجیتال و آنالوگ از نظر اصل کار مشابه هستند، اما تفاوت‌هایی در نحوه ثبت و نمایش تصویر دارند. در نوع دیجیتال، تصویر به صورت فایل رایانه‌ای ذخیره می‌شود. پانورکس دیجیتال اشعه کمتری دارد، وضوح تصویر بالاتر است و امکان بزرگنمایی و تنظیم تصویر وجود دارد. در نوع آنالوگ، تصویر روی فیلم ثبت می‌شود و انعطاف کمتری در بررسی جزئیات دارد.

آیا زنان باردار می‌توانند رادیوگرافی پانورکس انجام دهند؟

در دوران بارداری، انجام رادیوگرافی پانورکس فقط در شرایط ضروری توصیه می‌شود. در صورت نیاز، از محافظ‌های سربی برای کاهش اشعه استفاده می‌شود. بهتر است در سه ماهه اول بارداری از انجام تصویربرداری خودداری شود، مگر اینکه مشکل جدی وجود داشته باشد. تصمیم نهایی با دندانپزشک و پزشک معالج است.

هر چند وقت یکبار می‌توان رادیوگرافی پانورکس گرفت؟

تعداد دفعات انجام پانورکس به شرایط دهان و دندان بیمار بستگی دارد. برای افراد سالم، انجام آن هر چند سال یکبار کافی است. در صورت وجود مشکلات خاص یا شروع درمان‌های گسترده، ممکن است فاصله زمانی کوتاه‌تر شود. دندانپزشک با توجه به نیاز واقعی، زمان مناسب را تعیین می‌کند.

جواب رادیوگرافی پانورکس چه زمانی آماده می‌شود؟

در پانورکس دیجیتال، تصویر بلافاصله بعد از تصویربرداری آماده است و دندانپزشک می‌تواند همان لحظه آن را بررسی کند. در نوع آنالوگ، آماده شدن فیلم چند دقیقه تا یک ساعت زمان می‌برد. سرعت آماده شدن یکی از دلایل رایج استفاده از سیستم‌های دیجیتال است.

جدول مقایسه رادیوگرافی پانورکس با سایر روش‌ها

به گفته سایت .radiologyinfo.org رادیوگرافی پانورامیک دندان با استفاده از دوز بسیار کمی از اشعه یونیزان، کل دهان را در یک تصویر ثبت می‌کند. این روش توسط دندانپزشکان و جراحان دهان و دندان در مطب‌های روزمره انجام می‌شود و ممکن است برای برنامه‌ریزی درمان دندان مصنوعی، بریس، کشیدن دندان و ایمپلنت استفاده شود.

Panoramic dental x-ray uses a very small dose of ionizing radiation to capture the entire mouth in one image. It is commonly performed by dentists and oral surgeons in everyday practice and may be used to plan treatment for dentures, braces, extractions and implants.

منبع: https://www.radiologyinfo.org/en/info/panoramic-xray

نتیجه‌گیری

رادیوگرافی پانورکس یک روش تصویربرداری کاربردی و سریع است که اطلاعات گسترده‌ای از وضعیت دندان‌ها و فک در اختیار دندانپزشک قرار می‌دهد. این تصویر برای تشخیص مشکلات پنهان، برنامه‌ریزی درمان و بررسی سلامت کلی دهان بسیار مفید است. با رعایت اصول ایمنی و استفاده درست، پانورکس به یکی از پایه‌های مهم تشخیص در دندانپزشکی تبدیل شده است.

سوالات متداول