سونوگرافی مغز با پروب های دارای فرکانس زیاد ، ابزاری بسیار ارزشمند در شناسایی آناتومی طبیعی و پاتولوژی مغز در نوزادان و شیرخواران است . سونوگرافی را می توان به صورت پرتابل و به سرعت انجام داد . در ادامه با ما همراه باشید تا درباره کاربرد آن به طور مفصل صحبت کنیم .
آناتومی مغز
بافت مغز به دو نیمکره راست و چپ تقسیم می شود . دو نیمکره مغزی توسط کورپوس کالوزوم ( پل عصبی یا شبکه فیبرهای عصبی ) به هم متصل می شوند . در بین نیمکره ها ، فالکس یا داس مغزی در خط وسط قرار دارد . هر نیمکره به چهار لوب فرونتال ، پاریتال ، اکسی پاریتال و تمپورال تقسیم می شود . خارجی ترین قسمت نیمکره های مغز به عنوان کورتکس مغز یا ماده خاکستری خوانده می شود و به صورت چین خوردگی یا گیروس هایی دیده می شود که توسط شیارهای مغزی از هم جدا شده اند . نیمکره های مغز به جز در محل کورپوس کالوزوم در سایر نقاط از یکدیگر توسط شیار بین نیمکره ای از هم مجزا می باشد . ماده خاکستری مغز متشکل از نورون های متراکم بدون پوشش میلین می باشند .
ساختمان های حاوی ماده خاکستری شامل موارد ذیل است :
- کورتکس مغز : سطح چین خوردن مغز را تشکیل می دهد .
- هسته های قاعده ای : تجمع خوشه های سلولی اختصاصی در بالای تالاموس است . عملکرد آنها مهارت های حرکتی است و شامل هسته دم دار ، گلوبوس پالیدوس و پورتامن است .
ماهیت سونوگرافی سر
در سونوگرافی سر نوزادان، با استفاده از وسیله ای به نام پروب امواج صوتی، وارد مغز نوزاد میشوند. پروب ها وسیله ای برای انتقال سیگنال های الکتریکی هسند که در انواع سونوگرافی ها به شکل های متفاوت وجود دارند. در اثر ورود امواج صوتی از این دستگاه، تصاویر سیاه و سفیدی بدست میآید که ساختار مغز نوزادان و مایع های داخل بطن را نمایش میدهد. متخصص رادیولوژی و سونوگرافی خوب، با استفاده از ان تصاویر دریافتی بررسی های لازم را انجام میدهد.
سونوگرافی مغز برای چه مواردی انجام می شود ؟
از این سونوگرافی معمولا برای آزمایشات و بررسی های لازم در ارتباط با مشکلات مغزی نوزادان تازه به دنیا آمده استفاده میکنند. بسیاری از بیماری ها مانند خونریزی مغز وجود دارد که شاید افرادی از آن ها بی خبر باشند اما بهتر است حتما کنترل های لازم توسط مرکز سونوگرافی خوب صورت گیرد.
در شیرخواران نارسی که دارای علائم همودینامیک ناپایدارند ، تقریبا همیشه سونوگرافی به عنوان اولین روش بررسی انتخابی در شناسایی هیدروسفائی و هونریزی ( اطراف بطنی ، داخل بطنی و داخل بافت مغز ) شناسایی ضایعات ایسکمی و ناهناجری های مغزی بکار می رود.
موارد استفاده از سونوگرافی سر در نوزادان
- در نوزادانی که در ناحیه ملاج دارای برآمدگی باشند.
- در نوزادانی که سر از حد طبیعی بزرگتر باشد.
- بررسی عفونت های مغز و نواحی اطراف
- آسیب PVL یا اختلال در بافت بطن مغز
- تشخیص تجمع زیاد مایع در بطن مغز
- تشخیص IVH یا خونریزی مغز
- بررسی وجود تومور
بهترین سن برای سونوگرافی سر
بهتر است بدانید که بهترین سن برای سونوگرافی سر، نوزادان تا سن ۵ ماهگی هستند.قابل ذکر است که این سونوگرافی در نوزادان نارس و زودتر از موعد به دنیا آمده، به حتم بکار برده میشود زیرا نوزادانی که ۳ هفته زودتر از موعد تاریخ زایمان، متولد شوند، نارس به حساب آمده و امکان وجود مشکلات مغزی در این گروه زیاد است. نوزادان در سر خود دارای ملاج هستند و بخش وسطی استخوان جمجمه هنوز به هم متصل نشده است و ناحیه خالی میان این استخوان وجود دارد. فضای خالی میان جمجمه راه را برای عبور امواج صوتی آسان کرده و تصاویر در سونوگرافی کامل نشان داده میشود. در سنین بالاتر نیز این سونوگرافی امکان پذیر است، اما به دلیل پیچیدگی و پیشرفت تکامل استخوان جمجمه، امکان مسدودی امواج صوتی نیز وجود دارد و به همین دلیل تصاویر کامل قابل بررسی نیست.
تکنیک و تجهیزات لازم برای سونوگرافی مغز
امواج صوتی قادر به عبور از ورای استخوان جمجمه نیست . بنابراین سونوگرافی جمجمه بعد از بسته شدن فونتانل های جمجمه قابل انجام نیست و در جراحی ها بعد از برداشتن اندکی از استخوان جمجمه قابل انجام است .
سونوگرافی مغز نوزاد از طریق فونتانل قدامی انجام می شود . فونتانل قدامی به صورت پنجره صوتی در سرتاسر سال اول عمر مورد استفاده قرار می گیرد .بسته شدن فونتانل قدامی در حدود ۹ ماهگی شروع می شود و معمولا در ۱۵ ماهگی کامل می شود . فونتانل ممکن است در شیرخواران نارس و در بعضی بیماران مبتلا به افزایش فشار مغز ، هیپوتیروئیدی ، اختلالالت کروموزومی و ضایعات استخوانی بعد از این دوره زمانی نیز باز باقی بماند . اگرچه فونتانل می تواند بعد از یک سالگی باز بماند اما سونوگرافی بهتر از همه در برو تولد قابل انجام است . با افزایش سن ، فونتانل قدامی کوچکتر شده و میدان دید را محدود می کند.
بزرگترین مزیت سونوگرافی مغز نوزادان
یکی از مهمترین مزیت های این روش میتوان به بی خطر بودن سونوگرافی سر در نوزادان اشاره داشت زیرا در این روش امواج صوتی هیچ خطری برای سلامتی نوزاد ایجاد نمیکند و از اشعه استفاده نمیشود.
نحوه انجام سونوگرافی سر نوزاد
نوزاد را بر روی تخت میخوابانند. والدین باید درکنار نوزاد خود باشند تا عدم حضورشان مانع تنش و اظراب کودک نشود. مقداری ژل مخصوص بر سطح پروب مالیده میشود. پروب را در روی سطح سر نوزاد به آرامی تکان میدهند. امواج صوتی از طریق دستگاه پروب وارد سر و مغز نوزاد شده و تصاویری را در مانیتور برای متخصص رادیولوژی و سونوگرافی ارائه میدهد.
میزان هزینه این سونوگرافی چقدر است؟
مرکز سونوگرافی سروش، کلیه خدمات مربوط به سونوگرافی ها و تصویربرداری را با مجهز ترین امکانات ارائه میدهد.برای اطلاع از میزان دقیق هزینه با این مرکز تماس حاصل نمایید.
جمع بندی مطالب
آزمایش ها و بررسی های دقیق پزشکی در طول سال های اخیر شان داده است که آسیب ها و مشکلات مغزی در نوزادان آمار کاهشی داشته و دلیل این موضوع، مراقبت های دران بارداری و بروزرسانی اطلاعات مادر باردار است. عواملی مانند سن بارداری، روش زایمان بسته به وزن نوزاد هگام تولد و غیره بستگی دارد. ناگفته نماند که این آمار ها باید در درجه اول با نمونه ها در کل کشور ها مقایسه شود تا اطلاعات دقیق تری بدست آید.







۰ Comments